باميان، نوميد و خسته از وعده هاي توخالي

محمد اسحاق فياض:  Mif_1967@yahoo.com

پس از سقوط رژيم طالبان و برقراري نظام دموكراسي در كشور اين انتظار به وجود امد كه عدالت اجتماعي درتمام زمينه هاي سياسي، اقتصادي و توسعه و انكشاف به وجود آيد و سرزمين هزاره جات از فقر و بدبختي و محروميت به درآيد، اما متاسفانه اين خواسته ها آنچه انتظارمي رفت جامه عمل نپوشيد، در طول هشت سال مناطق مركزي امن ترين نطقه درافغانستان به شمار مي رفت، اما متاسفانه با تمام وعده هاي كه به اين مردم داده شد به بسياري ازاين وعده ها تاكنون عمل نكرده اند، در جنوب درعين حالي كه جنگ است دهها مكتب به اتش كشيده مي شود بازهم با هزينه هاي كلاني مكتب ساخته مي شود و طرح هاي سرك سازي به اجرا گذاشته مي شود، اما فرزندان ولايات باميان، دايكندي و ديگر مناطق هزاره جات در زير چادر درس مي خوانند.

باميان يكي از مهمترين ولايات مناطق مركزي است كه هم از معادن زيادي برخوردار است و هم آثار باستاني فرواني را در دل خود جاي داده است، اما همين ولايت نيز حتي به ولايت درجه دو هم ارتقا نيافته و در عمل و كردار به عنوان ولايت درجه سه مطرح است و توسعه دراين لايت در طول اين سال ها حتي به اندازه يك ولايت درجه هم نرسيده است.

حبیبه سرابی، والی بامیان در دومین نشستي كه براي توسعه این ولایت برگزار شده بود گفت: علی رغم وعده های مقامات دولت مرکزی ظرف هفت سال گذشته تنها چهار کیلومتر جاده در بامیان اسفالت شده است، وعده هایی که در نخستین نشست توسعه ای بامیان در ماه مه سال ۲۰۰۸ میلادی از مقامات و سازمان های غیردولتی داده شده بود، تا حال عملی نشده است، از جمله برنامه های وعده شده بود توسعه فرودگاه باميان بود كه تاكنون هيچ كاري براي آن صورت نگرفته است.

محمد اکبری، نماینده بامیان در شورای ملی نيز

مي گويد: با توجه به امنیت خوب و حمایت مردم این ولایت از دولت، کار قابل ملاحظه ای در زمینه بازسازی بامیان انجام نشده است. مردم بامیان ظرف چند سال گذشته فقط وعده شنیده اند و کاری عملی در این ولایت نشده است. دولت در بامیان چه کاری کرده است؟ غیر از چهار کلومتر جاده دیگر این جا چه کاری شده؟ مردم بامیان هفت سال صبر کردند، دولت کاری نکرد، دیگر واقعاً صبر هم مشکل است.

نظیر احمد شهیدی، معاون وزارت اقتصاد افغانستان هم که در این نشست حضور داشت، سخنان والی و نمایندگان بامیان مبنی بر عدم پیشرفت کار بازسازی این ولایت را تایید کرد وگفت: واقعیت است که در بامیان کار صورت نگرفته و ما دیدیم که بسیاری از جاده های بامیان خاکی است و توجه می خواهد. اما این به این معنا نیست که در بامیان اصلاً کار صورت نگرفته، ما در بامیان پیشرفت هایی نیز داریم که نمی شود آن را نادیده گرفت. البته بامیان مشکلات خاص جغرافیایی و ترانسپورتی نیز دارد که بعضاً مشکل خلق می کند. خوب آرزوی همه ماست که بامیان بازسازی شود.

دراوايل استقرار نظام دموكراسي درافغانستان، دولت مركزي پخته كاري 5 سرك در مناطق مركزي را وعده داده بودند،اما در طول هشت سال از مجموع اين سرك ها فقط 50 درصد از فازاول سرك باميان- ميدان شهر كارشده است، در حالي كه فاز دوم اين پروژه كه از كوتل اوني تا باميان است بايد  درسال جاري تكميل و به  بهره برداري مي رسيد، اما هنوز فاز اول اين پروژه تكميل نگرديده است چه رسد به اين كه فاز دوم آن به بهره برداري برسد و در سال جاري معلوم نيست كه فاز اول اين پروژه تكميل  مي گردد يا اين كه باز هم با تعلل هاي مقامات مردم را چشم انتظار مي گذارند.

ازپيش رفت سرك يكاولنگ- باميان هم خبري نيست كه كارهايش تا كجا پيش رفته است، وقتي كه سرك ميدانشهر- باميان كخه يك سرك بين المللي به شمار مي رود، كاري صورت نگرفته است، معلوم است ساخت يك سرك محلي با چه تعلل ها و كار شكني هايي مواجه خواهد شد.

از ساخت سرك هرات- كابل از مسير هزاره جات  تاكنون هيچ خبري نيست فقط چند بار خبرآن در مطبوعات درز كرد و گزارش هايي از سروي اين سرك پخش گرديد اما اينكه تاكنون سروي اين سرك به اتمام رسيده يانه و نيز كي و توسط چه شركتي اين سرك ساخته خواهد شد و يا ساخت اين سرك دقيقا چند سال به طول خواهد انجاميد، هيچ اطلاعات دقيقي دردست رس نيست و اصلا اين سئوال بي پاسخ مانده است كه اساسا اين سرك ساخته مي شود يانه؟، گفته مي شود كه اقاي كرزي در ائتلافي كه با بزرگان هزاره از جمله اقاي محقق انجام داده قول داده است كه كار سرك هرات- كابل را از مناطق مركزي در دوره دوم رياست جمهوري اش شروع نمايد، اما او اين وعده را در دوره اول انتخابات رياست جمهوري خود نيز داده بود، اما هيچ گاه به اين وعده عمل نكرد، آيا واقعا باور كنيم اقاي كرزي و دولت او در دوره دوم انتخابات رياست جمهوري به وعده هايش مي كند؟

سومين سركي كه در منطقه هزاره جات بايد ساخته مي شد سرك مزار شريف به دره صوف بود، اين پروژه نيز از سوي دولت چندين باراعلام گرديد و چند بار وعده ساخت اين سرك داده شد و سر انجام در برنامه نمايشي خبر و فيلم افتتاح آن را در رسانه ها به نشر رساندند، اما اكنون يك سال است كه از افتتاح اين پروژه مي گذرد،اما هيچ معلوم نيست در اين راستا چه گامهاي عملي برداشته شود، مشكل اساسي پروژه هاي كه براي مناطق مركزي هزاره جات كار مي شود ايت است كه متاسفانه با كارشكني هاي مختلف مقامات دولتي مواجه مي گردد، اين مشكل از اصل اجازه پروژه كه آغاز مي گردد تا تكميل آن بايد هفت خان رستم طي گردد و مدتها از وقت پروژه بايد اتلاف گردد تا اصل طرح به امضا برسد و يا بودجه آن از سوي دولت منظور گردد.

  دومين نشست بي نتيجه توسعه باميان خود گواهي براين حقيقت است كه هيچ گوش شنوايي نيست كه فرياد هاي مردم كوهستان زمين را بشنوند و براي توسعه اين سرزمين دولت مردان مركزي گامهاي عملي بردارند فقط در سايه وعده هاي لفظي روز گار مي گذرانند. در حالي كه بي توجهي دولت هاي گذشته و تحولات سياسي و نظامي كه طي سه دهه گذشته بوجود آمد سبب گرديد كه اين ولايت از بكر ترين و توسعه نيافته ترين ولايت هاي افغانستان به شمار برود به اندازه اي كه تا يك سال پيش حتي يك متر هم جاده پخته نداشت. بعد از موافقت نامه بن و استقرار نظام دموكراسي در افغانستان اين اميد به وجود آمد كه با ميان با توجه به محروميت هاي گذشته ، توانايي هاي طبيعي و اهميت جغرافيايي كه دارد مورد توجه ويژه دولت مردان افغانستان قرار گيرد كه چنين چيزي نشد.

با توجه به انچه گفته آمديم اگر وضعيت به همين منوال ادامه پيدا كند اگر صد بار چنني نشست هايي هم برگزار گردد، باز هم از توسعه در باميان خبري نخواهد بود و هيچ گوش شنوايي پيدا نخواهد شد. اين قلم تعجب مي كند از يك سود كرزي انتظار دارد اين مردم برايش راي بدهند و از سوي ديگر نه در گذشته و در در شرايط فعلي به وعده هاي داده شده عمل مي كند.

افغانستان و اولين تجربه ذوب آهن

محمداسحاق فياض:  Mif_1967@yahoo.com

در اين هفته براي اولين بار اولين كارخانه ذوب آهن در كشور شورع به فعاليت كرد، با توجه به سقف توليد و چالش هاي پيشروي كه دست اندركاران اين كاخانه در پيشرو دارند، چندان از اهميت انچناني برخوردار نباشد و به همين دليل افتتاح اين كارخانه انعكاس چنداني در رسانه هاي كشور نداشت. اما اين كارخانه در عين مشكلاتي كه فراروي خود دارد گام بلندي است براي صنعتي شدن افغانستان.

يكي از مهم ترين اركان توسعه پايدار، توسعه صنعتي است و توسعه صنعتي زماني امكان پذير مي شود كه زيرساخت هاي اقتصادي و صنعتي اماده بهره برداري براي توسعه صنعتي و اقتصادي باشد. متاسفانه در افغانستان زيرساخت هاي صنعتي همچنان ويران است، در طول 8 سالي كه از حكومت آقاي كرزي مي گذرد براي بهره برداري از زير ساخت هاي اقتصادي و صنعتي در اين كشور كار بسيار اندكي صورت گرفته است؛ زير ساخت هاي اقتصادي شامل مهار آبها، ساخت جاده ها و خط آهن ومدرنيزه كردن سيستم كشاورزي و دامداري  و استفاده بهينه از معادن كشور براي توسعه مي باشد كه در چند سال اخيري كه نظام دموكراسي در كشور برقرار گرديده توجهي صورت نگرفته است. هم چنين كار خانه هاي صنعتي كه توليدات منظم و انبوه داشته باشد هنوز در كشور ايجاد نگرديده است، دولت افغانستان هنوز موفق نشده قانون و طرح حمايت از صنعت گران كشور را در جامعه ارايه بدهد و اطمينان سرمايه گذاران را براي سرمايه گذاري در افغانستان جلب نمايد. توسعه صنعتي يكي از مهم ترين اركان توسعه پايدار در هركشوري مي باشد كه كار و اشتغال و رونق اقتصادي را به ارمغان مي آورد و كشور را از عقب ماندگي و وابستگي اقتصادي به خارج نجات مي دهد، اما در افغانستان اين مهم در طول 8 سال نتوانسته است انتظارات مردم را در اين زمينه برآورده سازد.

در حالي كه در دنياي امروز از نظر معدن نفت و گاز و آهن حرف اول را در جهان مي زند و كشورهاي كه از اين نعمت برخوردارند، بهترين رفاه باد آورده را دارند و از نظر صنعت هركشور كه به توليد فولاد و توليد انواع صنايع فلزي موفق گردد، كشور توسعه و مدرن است براين اساس هركشوري كه مي خواهد به سوي توسعه گام بردارد بايد به صنايع مادر روي اورند و مهمترين صنايع مادر در هركشوري صنعت فولاد و يا ذوب آهن است.

با توجه به آنچه گفته آمديم افتتاح يك كارخانه ذوب آهن را در كشور بايد به فال نيك گرفت. روز يك شنبه براي نخستين بارخط توليد انواع ميلگرد در کشور با هفت ميليون دالر سرمايه اوليه، با ظرفيت يکصد تن در روز و با ايجاد 450 فرصت شغلي در شهرک صنعتي هرات در غرب کشور راه اندازي شد. با راه اندازي اين واحد توليد صنعت آهن ظرف پنج سال آينده بخش عمده نيازهاي داخلي تامين خواهد شد و تاثير زيادي در کاهش صدور آهن قراضه به خارج از افغانستان خواهد داشت. هم اکنون در اين كارخانه ميلگرد هاي 10،14و 16ميليمتري توليد مي شود، 170کارگر مشغول کار هستند و با تکميل طرح توسعه آن در سه فاز، ظرفيت روزانه به سه هزار تن ميلگرد خواهد رسيد

به گفته مسوولان محلي ولايت هرات در طرح توسعه واحد مزبور از معدن آهن غوريا ن در غرب اين ولايت و آهن قراضه ترکمنستان که از طريق افغانستان به پاکستان حمل مي شود، استفاده خواهد شد.

براي تكميل فاز هاي بعدي اين كار خانه و توليد بيشتر آهن فولاد در كشور يک شرکت ايتاليايي نيز آمادگي خود را براي  سرمايه كذاري در اين كار خانه نشان داده است. اين شركت 70 ميليون دالر با هدف افزايش توليد ذوب فلزات در ولایت هرات سرمايه گذاري مي کند . در سفري كه شماري از صنعتگران هرات به شهر رم پایتخت ایتالیا داشتند، يک شرکت خصوصي اين کشور آمادگي خود را براي 70ميليون دالر سرمايه گذاري با هدف افزايش توليد ذوب فلزات درولايت هرات اعلام کرده است. در اين ارتباط قراردادي ميان شرکت افغان فولاد و شرکت ايتاليايي به امضا رسيده است که به مدت ده سال 51 درصد سهام اين واحد از آن افغان ها و بقيه به طرف خارجي تعلق دارد.

با توجه به نياز مواد اوليه اين كار خانه، بازهم در آغاز فعاليت نيازمند اين كار خانه نياز مند واردات آهن قراضه از تركمنستان است، در حالي كه افغانستان بهترين منابع و معادن سنگ آهن را دارا ميباشد و از نظر سوخت بهترين زغال سنگ را براي ذوب دارد، اما متاسفانه به دليل عدم توسعه و عدم بهره برداري از معادن كشور ما حتي مياز مندي هاي يك كاخانه كوچك ذوب آهن را برآورده نمي تواينم.

براساس اعلام رسمي وزارت صنايع و معادن كشور، ولسوالی های غوربند، سرخ پارسا ، حصه اول بهسود ، سیغان، کامرد، تاله وبرفک، یکه ولنگ، پنجاب، ورس، شهرستان ،سرجنگل، که مربوط ولایات پروان، دایکندی، غور، ميدان وبغلان از مناطقي است که ذخایر زیاد آهن، مس وذغال سنگ تازه کشف شده است. ذخایر ذغال سنگ درمناطق مرکزی کشور درگذشته 130 میلیون تن تخمین می گردید، ولی بررسی های تازه این وزارت نشان می دهد که ذخایر زغال سنگ درمناطق مرکزی به چندین میلیارد تن برسد که درجهان از جمله نادرات بوده  است و برای افغانستان ثروت مهمي باشد.

معدن آهن اجگگ در ولايت باميان بهترين و مرغوب ترين معدن آهن را در جهان دارد و استخراج از اين معدن مي تواند تحول اقتصادي بزرگي براي كشور به ارمغان آورد، اما متاسفانه در 8 سال نه تنها براي بهره برداري از اين معدن تلاش هاي جدي صورت گرفته بلكه حتي جاده اي كه بتواند زمينه استخراج از اين معدن را فراهم نمايد، وجود ندارد.

وزارت معادن در دومين طرح گسترده خود براي واگذاري معادن بزرگ كشور به شركت هاي خارجي بعد از واگذاري معدن مس عينك، در دومين طرح خود تلاش داشت تا قرارداد استخراج معدن آهن آجگگ را نيز با يكي از شركت هاي معتبر خارجي به امضا برساند، اما متاسفانه تا كنون اين تلاش ها بي نتيجه بوده است و گام عملي براي استخراج از اين معدن برداشته نشده است.

در حالي كه اگر استخراج آهن از اين معدن اغاز گردد، ديگر نه تنها كار خانه كوچك ذوب آهن هرات از مواد اوليه آهن بي نياز مي گردد، بلكه مي تواند چندين كار خانه بزرگ ذوب آهن را پاسخ گو باشد و مازاد توليد آن به ديگر كشورهاي جهان صادر گردد. اما از آنجايي كه براي توسعه صنعتي در افغانستان بستر سازي اساسي نشده است، امروز كوچك ترين كارخانه ذوب آهن كه فقط توان توليد دوسه نوع ميلگرد را دارد، نياز مند آن است تا مواد اوليه خود را از تركمنستان، برآورده سازد.